Pilotaż ponadgabarytowy
Transport ponadgabarytowy to jedna z najbardziej wymagających gałęzi logistyki drogowej. Przewóz ładunków przekraczających dopuszczalne wymiary lub masę wiąże się z szeregiem formalności, obowiązków technicznych oraz wymogów organizacyjnych. Jednym z nich jest pilotaż, który w wielu przypadkach stanowi warunek konieczny dla dopuszczenia ładunku do ruchu drogowego. Na czym polega usługa pilotażu i kiedy jest obowiązkowa?
Czym jest pilotaż transportu ponadgabarytowego?
Pilotaż polega na profesjonalnym zabezpieczeniu przewozu ładunku ponadnormatywnego poprzez specjalne pojazdy, które jadą przed lub za kolumną transportową. Ich zadaniem jest m.in.:
♦ ostrzeganie innych uczestników ruchu,
♦ zabezpieczanie manewrów (np. zawracania, zmiany pasa),
♦ sygnalizowanie przeszkód i zagrożeń,
♦ kontakt z kierowcą zestawu oraz ewentualnymi służbami.
Pilot transportu musi posiadać odpowiednie uprawnienia i działać zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 2023 roku w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Pojazd pilotujący powinien być z kolei odpowiednio oznakowany, wyposażony w światła ostrzegawcze, łączność radiową i tablice ostrzegawcze.
Kiedy pilotaż ładunków ponadgabarytowych jest obowiązkowy?
W Polsce pilotaż transportu ponadgabarytowego staje się obowiązkowy, gdy pojazd przekracza choć jedno z poniższych kryteriów:
♦ długość: 23 metry,
♦ szerokość: 3,2 metra,
♦ wysokość: 4,5 metra,
♦ rzeczywista masa całkowita: 60 ton.
W takiej sytuacji potrzebny jest jeden pojazd pilotujący. Drugi pojazd staje się niezbędny, kiedy przekroczona zostanie któraś z następujących wartości:
♦ długość: 30 metrów,
♦ szerokość: 3,6 metra,
♦ wysokość: 4,7 metra,
♦ rzeczywista masa całkowita: 80 ton.
Pilotaż ponadgabarytowy – kompetencje pilota
Pilotaż nie polega wyłącznie na prowadzeniu właściwie oznaczonego pojazdu. Osoba odpowiedzialna za to zadanie musi mieć specjalistyczne przeszkolenie, znać przepisy prawa o ruchu drogowym i umieć reagować na nieprzewidziane sytuacje. Do obowiązków pilota należy m.in.:
♦ utrzymywanie kontaktu z kierowcą zestawu oraz drugim pilotem,
♦ podejmowanie decyzji o wstrzymaniu ruchu, gdy wymagają tego manewry,
♦ bieżąca analiza trasy i ostrzeganie o przeszkodach (np. gałęziach na szosie, zaparkowanych autach, robotach drogowych),
♦ współpraca z policją, GDDKiA lub zarządcami dróg, gdy wymagane są działania koordynacyjne.
Warto dodać, że firmy logistyczne często zobowiązują też pilota do sporządzenia dokumentacji z przebiegu pilotażu, w tym ewentualnych incydentów, zmian trasy czy przerw w przejeździe.
Jak wygląda organizacja transportu ponadgabarytowego?
Zanim pilotaż ruszy, trasa przejazdu musi zostać odpowiednio zaplanowana – nie tylko w teorii, ale i w praktyce. Oznacza to dostosowanie jej do wymiarów zestawu transportowego i do warunków terenowych. Nie wystarczy wyznaczyć punktu A i B – konieczne jest sprawdzenie każdego fragmentu drogi, którą ma przejechać ładunek.
Mowa przede wszystkim o:
♦ analizie nośności mostów i wiaduktów,
♦ weryfikacji wysokości skrajni drogowej (np. pod wiaduktami lub liniami energetycznymi),
♦ ocenie promieni skrętu na skrzyżowaniach, rondach czy wjazdach,
♦ identyfikacji odcinków remontowanych lub o ograniczonym ruchu.
W wielu przypadkach trzeba też uzyskać zgodę zarządców dróg na przejazd – zwłaszcza jeśli trasa przebiega przez drogi gminne, powiatowe lub miejsca o szczególnym znaczeniu (np. centra miast czy tereny chronione).
Właściwe rozpoznanie trasy i komunikacja z zarządcami to podstawa skutecznego pilotażu. Doświadczeni operatorzy rozpoczynają więc odpowiednie działania na długo przed faktycznym przejazdem, pod uwagę biorąc zarówno realia drogowe, jak i sezonowe utrudnienia.
Rola pilotażu w iCaro
W iCaro pilotaż traktujemy jako integralny element transportu ponadgabarytowego. Planujemy go z wyprzedzeniem, na etapie przygotowywania trasy i uzyskiwania zezwoleń. Jako doświadczona firma logistyczna doskonale rozumiemy, jak ważną rolę w organizacji przewozów ponadnormatywnych odgrywa koordynacja między pilotami a operatorem. Ma ona bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo, terminowość i płynność całej operacji.
W praktyce pilotaż to również wsparcie decyzyjne – doświadczeni piloci, znający realia lokalnej infrastruktury, mogą na przykład wskazywać punkty krytyczne na trasie i pomagać w organizacji objazdów.
Pilotaż ponadgabarytowy – wybierz iCaro Logistics!
Pilotaż transportu ponadgabarytowego to nie opcjonalny dodatek, lecz kluczowy element systemu bezpieczeństwa całej operacji. Jego bagatelizacja naraża nie tylko przewoźnika, ale też innych uczestników ruchu drogowego. Dlatego tak istotne jest korzystanie z usług licencjonowanych pilotów, którzy mogą pochwalić się odpowiednim doświadczeniem, zapleczem technicznym i znajomością procedur.
W sektorze energetyki, budownictwa czy przemysłu ciężkiego liczba przewozów ponadgabarytowych cały czas dynamicznie wzrasta. Profesjonalny pilotaż staje się więc nieodzownym standardem, który warto powierzyć fachowcom – nie tylko z formalnego obowiązku, ale przede wszystkim z troski o bezpieczeństwo samego ładunku i innych uczestników ruchu drogowego.
